سهم ۳۵ درصدی در تولید گوشت قرمز استان با تولید سالانه ۱۶۱ هزار تن محصول
عشایر استان اردبیل با جمعیت ۶۵ هزار و ۹۵۶ نفر، سالانه ۱۶۱ هزار تن محصولات کشاورزی و دامی تولید کرده و با تأمین ۳۵ درصد گوشت قرمز و ۲۵ درصد لبنیات استان، جایگاهی راهبردی در امنیت غذایی و اقتصاد ملی دارند. به گزارش روابط عمومی اداره کل امور عشایر استان اردبیل، بر اساس نتایج سرشماری، عشایر استان اردبیل با ۱۷ هزار و ۶۳۲ خانوار و جمعیت ۶۵ هزار و ۹۵۶ نفر، معادل ۵.۱۹ درصد جمعیت استان و ۶ درصد جمعیت عشایری کشور را تشکیل میدهند و از ظرفیتهای مهم اجتماعی، اقتصادی و تولیدی کشور به شمار میروند.
ترکیب ایلات و پراکنش جامعه عشایری اردبیل
جامعه عشایری استان از دو ایل بزرگ شاهسون و قرهداغ و دو طایفه مستقل شاطرانلو و فولادلو تشکیل شده است. ایل شاهسون با ۴۵ طایفه و سهم ۹۳.۴ درصدی، بزرگترین جامعه عشایری استان را تشکیل میدهد. ایل قرهداغ ۱.۵ درصد، شاطرانلو ۳.۸ درصد و فولادلو ۱.۳ درصد از جمعیت عشایری استان را به خود اختصاص دادهاند. این جمعیت در یک هزار و ۵۲۷ اوبه، ۵۷۲ قشلاق، ۲۳۷ ییلاق، ۷ زیستبوم، ۲۲ کانون توسعه و ۵۱ سامانه عرفی در گستره ۱۲ شهرستان استان زندگی و فعالیت میکنند.
یک میلیون و ۲۵۰ هزار واحد دامی در اختیار عشایر استان
عشایر استان اردبیل با در اختیار داشتن یک میلیون و ۲۵۰ هزار واحد دامی، دامهای خود را در ۶۵۱ هزار و ۷۴۵ هکتار مراتع ییلاقی و قشلاقی تعلیف میکنند. همچنین ۵۸ درصد مساحت استان را مراتع تشکیل میدهد و دام سبک عشایری ۵۰ درصد و دام سنگین ۱۰ درصد از مجموع دام استان را شامل میشود که نشاندهنده نقش محوری این جامعه در حفظ چرخه تولید دام و بهرهبرداری اصولی از مراتع است.
تولید سالانه ۱۶۱ هزار تن محصولات کشاورزی و دامی
عشایر استان اردبیل سالانه ۱۰ هزار و ۵۰۰ تن گوشت، ۴۳ هزار و ۵۰۰ تن شیر، ۵ هزار و ۴۰۰ تن پنیر، یک هزار و ۵۰۰ تن پشم، ۸ هزار و ۱۰۰ تن محصولات باغی، ۹۲ هزار تن محصولات زراعی و ۲۳ هزار مترمربع صنایعدستی تولید میکنند. مجموع تولیدات کشاورزی و دامپروری عشایر استان به ۱۶۱ هزار تن در سال میرسد و ارزش اقتصادی این تولیدات بیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان برآورد شده است؛ ظرفیتی که عشایر اردبیل را در زمره تولیدکنندگان اصلی محصولات پروتئینی، لبنی، باغی، زراعی و صنایعدستی کشور قرار داده است.
سهم راهبردی عشایر در تأمین امنیت غذایی
عشایر استان اردبیل ۳۵ درصد گوشت قرمز و ۲۵ درصد لبنیات استان را تولید میکنند که بیانگر نقش تعیینکننده آنان در تأمین امنیت غذایی، پایداری تولید و رونق اقتصاد منطقه است.
شاخصهای برخورداری جامعه عشایری
بر اساس آمار موجود، ۹ هزار و ۳۷۸ خانوار عشایری معادل ۵۳.۱ درصد از آب شرب، ۵ هزار و ۹۷۷ خانوار معادل ۳۳.۸ درصد از راه مناسب و ۷ هزار و ۶۹۰ خانوار معادل ۴۳.۶۱ درصد از سوخت فسیلی برخوردار هستند. همچنین ۵۳۰ خانوار معادل ۳.۰۱ درصد از خانوارهای عشایری استان اسکان یافتهاند.
جایگاه ملی عشایر اردبیل در کشور
بر اساس شاخصهای ملی، ایل شاهسون به عنوان سومین ایل بزرگ کشور شناخته میشود. استان اردبیل همچنین از نظر تعداد خانوار عشایری و تولید فرآوردههای لبنی رتبه سوم کشور، از لحاظ وسعت مراتع رتبه چهارم، از نظر تعداد دام رتبه پنجم و از حیث جمعیت عشایری رتبه هشتم کشور را به خود اختصاص داده است. این جایگاه، بیانگر ظرفیت بالای عشایر استان اردبیل در تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی، توسعه پایدار، حفظ منابع طبیعی و تقویت امنیت غذایی کشور است و حمایت از این جامعه مولد، زمینهساز افزایش تولید، اشتغال و ارزشآفرینی در سطح ملی خواهد بود.
